Nhà hàng có nên tự phun thuốc diệt muỗi?

Muỗi không chỉ gây khó chịu mà còn là mối nguy lớn đối với nhà hàng, quán ăn, nơi yêu cầu cao về an toàn vệ sinh thực phẩm và trải nghiệm khách hàng. Nhiều chủ nhà hàng vì muốn tiết kiệm chi phí đã chọn cách tự mua thuốc về phun. Nhưng liệu đây có phải là giải pháp đúng đắn?

Câu trả lời: Không nên tự phun thuốc diệt muỗi nếu không có chuyên môn và quy trình kiểm soát an toàn.

1. Đặc thù môi trường nhà hàng

Xem thêm: Thuốc diệt muỗi và những điều cần biết…

Nhà hàng là mô hình kinh doanh đặc biệt vì:

• Có khu chế biến thực phẩm trực tiếp (bếp, kho nguyên liệu, khu sơ chế).
• Có khu phục vụ khách hàng với mật độ người cao.
• Hoạt động liên tục, ít thời gian trống để cách ly hóa chất.

Theo nguyên tắc quản lý an toàn thực phẩm:

• Bất kỳ hóa chất nào được sử dụng trong nhà hàng đều phải:
  • Có nguồn gốc rõ ràng.
  • Được phép dùng trong môi trường thực phẩm.
  • Có hướng dẫn liều lượng và vùng áp dụng cụ thể.
• Phải có:
  • Thời gian cách ly an toàn.
  • Biện pháp che chắn bề mặt tiếp xúc với thực phẩm.
  • Hồ sơ kiểm soát côn trùng đầy đủ.

Việc tự phun thuốc diệt muỗi thường không đáp ứng được các yêu cầu trên, dẫn đến nguy cơ:

• Nhiễm tồn dư hóa chất vào thực phẩm.
• Ảnh hưởng hô hấp và da của nhân viên, khách hàng.
• Bị xử phạt khi thanh tra ATTP hoặc HACCP.

2. Rủi ro kỹ thuật khi nhà hàng tự phun thuốc diệt muỗi

2.1. Rủi ro từ việc lựa chọn sai hóa chất

Xem thêm: Vì sao phun thuốc diệt muỗi nhưng muỗi vẫn nhiều…

Trên thị trường có nhiều loại thuốc diệt muỗi:

• Thuốc dùng cho không gian ngoài trời.
• Thuốc dùng cho hộ gia đình.
• Thuốc dùng cho nông nghiệp.

Nếu nhà hàng tự mua thuốc:

• Dễ sử dụng nhầm loại không được phép trong môi trường chế biến thực phẩm.
• Không có thông tin rõ về:
  • Ngưỡng an toàn.
  • Khả năng tồn dư.
  • Ảnh hưởng lên bề mặt bàn, thiết bị bếp.

Hậu quả:

• Tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm.
• Vi phạm quy định pháp luật về sử dụng hóa chất.

2.2. Rủi ro do phun sai kỹ thuật

Phun thuốc diệt muỗi không đơn thuần là xịt hóa chất vào không gian. Theo IPM, phun phải:

• Đúng điểm phát sinh muỗi (cống, góc tối, khu ẩm).
• Tránh bề mặt tiếp xúc thực phẩm.
• Có quy trình che chắn trước khi phun.

Khi tự phun, thường xảy ra:

• Phun tràn lan trong khu bếp, khu ăn uống.
• Không che chắn bàn ăn, dụng cụ, nguyên liệu.
• Không xác định đúng ổ sinh sản của muỗi → hiệu quả thấp.

Hệ quả:

• Tăng lượng hóa chất trong không khí.
• Muỗi không được xử lý tận gốc, nhanh tái phát.

2.3. Không kiểm soát liều lượng và thời gian cách ly

Một nguyên tắc bắt buộc trong phun thuốc:

• Phải có liều lượng chuẩn.
• Phải có thời gian cách ly trước khi cho nhân viên và khách hàng quay lại.

Nhà hàng tự phun thường:

• Phun quá liều vì tâm lý “phun mạnh cho chết nhiều”.
• Không đo nồng độ thuốc.
• Mở cửa kinh doanh ngay sau khi phun.

Điều này gây:

• Tồn dư hóa chất trong không khí.
• Ảnh hưởng hệ hô hấp.
• Tạo mùi khó chịu cho khách hàng.

2.4. Không có hồ sơ pháp lý và truy xuất kiểm soát

Theo tiêu chuẩn HACCP, IPM, nhà hàng cần:

• Nhật ký phun thuốc.
• Danh mục hóa chất được phép sử dụng.
• Biên bản kỹ thuật.
• Hồ sơ đào tạo người thực hiện.

Việc tự phun thường:

• Không có biên bản.
• Không có tài liệu chứng minh tính hợp pháp của hóa chất.
• Không đủ hồ sơ khi bị kiểm tra.

Đây là điểm rủi ro lớn khi:

• Có khiếu nại từ khách hàng.
• Có đoàn thanh tra y tế, ATTP.

3. Kiểm soát muỗi phải theo mô hình IPM

Xem thêm: Giải pháp kiểm soát muỗi…

PVSC không tiếp cận muỗi theo hướng “phun cho hết”, mà theo mô hình IPM – Quản lý dịch hại tổng hợp, gồm:

3.1. Khảo sát & đánh giá nguy cơ

• Xác định khu vực sinh sản của muỗi.
• Phân loại mức độ xâm nhập.
• Đánh giá rủi ro theo từng khu chức năng (bếp, kho, khu ăn uống, ngoại vi).

3.2. Kiểm soát môi trường

• Loại bỏ nước đọng.
• Vệ sinh cống rãnh.
• Quản lý rác thải và cây xanh xung quanh nhà hàng.

3.3. Biện pháp sinh học & cơ học

• Đèn bắt muỗi.
• Bẫy muỗi sinh học.
• Lưới chắn côn trùng.

3.4. Hóa chất là biện pháp cuối cùng

• Chỉ dùng khi thật sự cần thiết.
• Dùng đúng loại thuốc được phép trong môi trường thực phẩm.
• Phun đúng điểm, đúng thời gian, có kiểm soát.

4. Lợi ích khi nhà hàng sử dụng dịch vụ kiểm soát muỗi chuyên nghiệp của PVSC

Đảm bảo an toàn thực phẩm tuyệt đối

• Hóa chất đạt chuẩn sử dụng trong F&B.
• Quy trình che chắn – cách ly khu vực phun.
• Không gây nhiễm chéo vào thực phẩm và dụng cụ.

Quy trình kỹ thuật chuẩn hóa

• Đúng thuốc, đúng liều, đúng điểm, đúng thời gian.
• Có giám sát kỹ thuật viên chuyên môn.

Hồ sơ pháp lý đầy đủ

• Biên bản phun thuốc.
• Hồ sơ IPM.
• Nhật ký kiểm soát côn trùng.
• Hỗ trợ khi kiểm tra HACCP, ISO, ATTP.

Hiệu quả dài hạn, bền vững

• Giảm mật độ muỗi rõ rệt sau 24–48 giờ.
• Hạn chế tái phát.
• Bảo vệ hình ảnh thương hiệu nhà hàng.

5. Kết luận

Nhà hàng không nên tự phun thuốc diệt muỗi vì:

• Không đảm bảo an toàn thực phẩm.
• Không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật IPM.
• Không đủ hồ sơ pháp lý.
• Tiềm ẩn rủi ro sức khỏe và thương hiệu.

Giải pháp đúng đắn là:

• Xem kiểm soát muỗi như một phần trong hệ thống quản lý ATTP.
• Áp dụng IPM: môi trường, sinh học, kỹ thuật, hóa chất có kiểm soát.
• Sử dụng đơn vị chuyên nghiệp có năng lực và hồ sơ rõ ràng.

PVSC khuyến nghị: Kiểm soát muỗi không chỉ là diệt muỗi, mà là quản trị rủi ro vận hành và uy tín thương hiệu nhà hàng.

CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ PESTKIL VIỆT NAM

• Hotline: 0868914386 Hoặc 0961063486
• Website: pestkil.com.vn
• Email: pestkil.vietnam@gmail.com
• Trụ sở chính: Số 98 – Nguyễn Khiêm Ích – TT Trâu Quỳ – Gia Lâm – Hà Nội
• Chi nhánh Đà Nẵng: 294 Đường 2/9, P.Hòa Cường Bắc, Q. Hải Châu, Đà Nẵng
• Chi nhánh HCM: Số 11, đường 5, KĐT Cityland Parkhill, P10, Q. Gò Vấp, TP HCM.
• Fangage: Pestkil – Dịch vụ kiểm soát côn trùng